logo en full

Research

 

Centrum Badań nad Traumą
i Kryzysami Życiowymi

 

 

 

 

 

 

Wydział Zamiejscowy w POznaniu


Krytyczne zdarzenia życiowe przynoszą cierpienie i ból, mogą prowadzić do zaburzeń psychicznych, depresji, apatii, lęku napadowego, lecz także do pogłębienia poczucia sensu i znaczenia życia, rozwoju duchowego i zmiany fundamentalnych przekonań na temat świata i samego siebie.

Główne zadania

Wpływ traumatycznych przeżyć na rozwój osobowości

Centrum prowadzi badania wśród osób, które doświadczają traumatycznych przeżyć w wyniku katastrofy, tragicznego wypadku, ciężkiej choroby czy utraty bliskiej osoby. W początkowym okresie zespół koncentrować się będzie na realizacji projektu „Poszukiwanie znaczenia i sensu życia oraz wzrost osobowy w następstwie traumy: badania prospektywne”, finansowanego z grantu NCN.

Badania o charakterze aplikacyjnym

Centrum zamierza prowadzić badania o charakterze aplikacyjnym, zwłaszcza w obszarze opracowywania i weryfikacji empirycznej skutecznych technik psychoterapii oraz pomocy psychologicznej dla osób, które doświadczyły traumy lub kryzysu życiowego.

Pierwsze tego rodzaju badanie zostało już przeprowadzone we współpracy z dr hab. Hanną Kubiak (UAM) oraz Niepubliczną Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną (działającą na Uniwersytecie SWPS w Poznaniu) i dotyczyło wykorzystywania technik narracyjnych w terapii grupowej dla rodziców młodzieży z zaburzeniami psychicznymi.

Nowe metody badawcze

Ważnym celem będzie także rozwój nowych metod badawczych, charakteryzujących się lepszą trafnością ekologiczną w obszarze badań dotyczących traumy i kryzysów życiowych niż dotychczas stosowane metody samoopisowe (kwestionariusze).

Od kilku miesięcy zespół intensywnie pracuje nad opracowaniem i doskonaleniem metodologii łączącej podejście jakościowe i ilościowe – niektóre elementy psychologii narracyjnej, interpretacyjnej analizy fenomenologicznej oraz badania treści przekonań nt. samego siebie i świata, a także dynamiki zmian tożsamości narracyjnej oraz fundamentalnych przekonań. Pierwsze rezultaty zostały przedstawione na II Konferencji Psychologii Jakościowej (Katowice, wrzesień 2015) oraz Konferencji Naukowej „Wartości i sens życia” (Poznań, wrzesień 2015).

Pracownicy Centrum

258 mariusz zieba

dr

Mariusz Zięba

psycholog, kierownik Centrum, interesuje się psychologią pozytywną oraz psychologią narracyjną
BIOGRAM »

258 Izabela Kazmierczak

dr

Izabela Kaźmierczak

psycholog, psychoterapeuta poznawczo-behawioralny, pracownik Centrum
BIOGRAM »

someone

dr

Katarzyna Markowska-Regulska

doktor nauk medycznych, psycholog, psychoterapeuta, pracownik Centrum
BIOGRAM »

someone

mgr

Marta Boczkowska

psycholog, certyfikowany interwent kryzysowy, mediator oraz dyplomowany psychodietetyk, współpracownik Centrum
BIOGRAM »

Realizowane projekty

Poszukiwanie sensu życia w następstwie traumy

Kierownik projektu: dr Mariusz Zięba
Pełna nazwa: Poszukiwanie znaczenia i sensu życia oraz wzrost osobowy w następstwie traumy: badania prospektywne
Dofinansowanie: 1 209 650 zł (konkurs SONATA BIS 3 NCN)

Badania przeprowadzone w ramach projektu mają dostarczyć nowej wiedzy na temat tego, jak różne sposoby rozumienia i opowiadania o bolesnych przeżyciach wpływają na rozwój osobowości.

Celem naukowym projektu jest lepsze zrozumienie roli narracji w procesie rozwoju osobowości po traumatycznym wydarzeniu, w tym przede wszystkim wzrostu potraumatycznego oraz kształtowania się i/lub rekonstrukcji poczucia sensu i znaczenia życia.

Problematyka projektu jest bardzo ważna ze względu na coraz większe narażenie ludzi na różnego rodzaju traumatyczne przeżycia, od katastrof i wypadków, po ważne straty osobiste. Badania zrealizowane w projekcie będą badaniami prospektywnymi, co umożliwi uzyskanie danych dotyczących globalnego poczucia sensu życia, a następnie jego zmiany pod wpływem traumatycznego zdarzenia, a przede wszystkim czynników sprzyjających tej zmianie.

Wyniki badań dostarczą nowej wiedzy o dużym znaczeniu teoretycznym, która może znaleźć liczne zastosowania w praktyce, zwłaszcza w opracowaniu nowych metod wspierania osób, które doświadczyły wydarzeń traumatycznych.


Centrum tworzą psychologowie łączący pasje naukowe z chęcią udzielania skutecznej pomocy osobom doświadczającym traumy i kryzysów życiowych. Wierzymy, że prowadzone przez nas badania przyniosą nową i użyteczną wiedzę na temat tego, jak efektywnie wspierać ludzi w procesie adaptacji potraumatycznej.

dr Mariusz Zięba, kierownik Centrum

Planowane projekty

Rozwój osobowości w wyniku krytycznych zdarzeń życiowych

Kierownik projektu: dr Izabela Kaźmierczak

Celem projektu jest identyfikacja i zrozumienie mechanizmu leżącego u podstaw rozwoju osobowości (dezintegracji pozytywnej) po doświadczeniu krytycznego zdarzenia życiowego. W kontekście tym analizowane są uwarunkowania, rola oraz sam proces narracyjnej reinterpretacji znaczenia nadawanego zdarzeniu.

Badania dotyczą osób, które doznając kryzysu życiowego i trudności w samodzielnym poradzeniu sobie z nim (w stanie dezintegracji negatywnej), zgłosiły się po pomoc psychoterapeutyczną. Projekt zakłada, że specyfika psychoterapii polegająca m.in. na włączeniu krytycznego zdarzenia życiowego do historii życia oraz nadaniu mu sensu w szerszym kontekście sprzyja reinterpretacji znaczeniowej krytycznego zdarzenia życiowego, a przez to rozwojowi osobowości. U podstaw projektu leży założenie, że dzięki „intensyfikacji" procesu przejścia od dezintegracji negatywnej do pozytywnej możliwe jest zaobserwowanie całego mechanizmu w perspektywie czasu przyjętego w projekcie.

Rola elastyczności psychicznej w procesie radzenia sobie lekarzy ze śmiercią pacjenta

Kierownik projektu: dr Katarzyna Markowska-Regulska

Celem projektu jest zbadanie, jak personel medyczny radzi sobie ze śmiercią pacjenta, a przede wszystkim jaką rolę pełni elastyczność psychiczna. Analizie poddane zostanie również znaczenie wcześniejszych doświadczeń traumatycznych, przede wszystkim tych związanych z odejściem członka rodziny.

Wykonywanie zawodu lekarza wymaga dużego zaangażowania i ciągłej odpowiedzialności za ludzkie życie. Lekarze, pielęgniarki i inni członkowie personelu medycznego są w swojej pracy narażeni na stres, związany z towarzyszeniem pacjentowi w cierpieniu i umieraniu.

Pojęcie elastyczności psychicznej jest podstawowym pojęciem w Terapii Akceptacji i Zaangażowania (ACT), w której nadrzędnym celem terapeutycznym jest zwiększenie psychologicznej elastyczności klienta (psychological flexibility), a cel ten realizuje się poprzez połączenie strategii terapeutycznych opartych na mindfulness i akceptacji ze strategiami bezpośredniej modyfikacji zachowania. Elastyczność psychologiczna to, według ACT, zdolność pelnego doświadczania "tu i teraz" oraz kontynuowania lub zmiany zachowania w zależności od tego, czy służy ono osiągnieciu celów zgodnych z osobistymi wartościami (Hayes i in., 1999). Elastyczność psychiczna to zdolność do skutecznego działania w zgodzie z własnymi przekonaniami i oczekiwaniami, niezależnie od występujących myśli, emocji i doznań cielesnych. Poziom elastyczności psychicznej ma prawdopodobnie znaczny wpływ na wykonywanie obowiązków zawodowych przez lekarza, przede wszystkim w sytuacjach trudnych, takich jak utrata pacjenta.

Narracja w rozwoju duchowym jednostki w następstwie traumy

Kierownik projektu: mgr Marta Boczkowska

Zgodnie z założeniami Tedeschiego i Calhouna (2006, 2013) rozwój duchowy rozumiany jest jako rezultat głębokiego poznawczego zaangażowania jednostki w reinterpretację rozumienia siebie i świata po doświadczeniu traumy. Celem projektu jest analiza roli i właściwości narracji w tym procesie.

Kontakt

Uniwersytet SWPS, Wydział Zamiejscowy w Poznaniu
ul. gen. T. Kutrzeby 10, 61-719 Poznań
e-mail: mzieba@swps.edu.pl

Print